ปัญหาโรคเอดส์

คำว่า เอดส์ มาจากภาษาอังกฤษว่า AIDS ซึ่งย่อมาจากคำเต็มว่า Acquired Immune Deficiency Syndrome ซึ่งแต่ละคำมีความหมายดังนี้

A = Acquired หมายถึง เกิดขึ้นภายหลัง ไม่ได้เป็นมาแต่กำเนิดหรือสืบทอดทางกรรมพันธุ์

I = Immune หมายถึง ระบบภูมิต้านทานหรือระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย

D = Deficiency หมายถึง ความบกพร่อง การขาดไปหรือเสื่อม

S = Syndrome หมายถึง กลุ่มอาการคือมีอาการหลาย ๆ อย่างไม่เฉพาะที่ระบบใดระบบหนึ่ง

รวมแปลว่า “ กลุ่มอาการภูมิคุ้มกันเสื่อม ” เป็นกลุ่มอาการของโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัสเอชไอวี เมื่อเข้าสู่ร่างกายจะเข้าไปทำลายเม็ดเลือดขาวทำให้ระบบภูมิคุ้มกันในร่างกาย เสื่อมหรือบกพร่องลง เป็นผลทำให้เป็นโรคติดเชื้อหรือเป็นมะเร็งบางชนิดได้ง่ายกว่าคนปกติ อาการมักจะรุนแรงเรื้อรังและเสียชีวิตในที่สุด

ประวัติโรคเอดส์ในประเทศไทย

สำหรับผู้ป่วยเอดส์รายแรกในประเทศไทยนั้น เป็นชาย อายุ 28 ปี เดินทางไปศึกษาต่อที่อเมริกา และมีพฤติกรรมรักร่วมเพศ เริ่มมีอาการในปี พ.ศ.2526 ได้รับการตรวจและรักษา ที่โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในอเมริกา พบว่าปอดอักเสบจากเชื้อ Pneumocystis Carinii แพทย์ลงความเห็นว่า เป็นโรคเอดส์ จึงกลับมารักษาตัวที่ประเทศไทย ในปี พ.ศ.2527 และเสียชีวิตในเวลาต่อมา

เอดส์ติดต่อกันได้อย่างไร

1. การร่วมเพศกับผู้ติดเชื้อเอดส์

2. การรับเชื้อทางเลือด

3. การติดเชื้อจากแม่สู่ลูก

โรคเอดส์แบ่งออก 3 ระยะ

ระยะที่ 1 ระยะที่ไม่ปรากฏอาการ (Asymptomatic Stage or Carrier Stage) หรือเรียกว่า ระยะติดเชื้อโดยไม่มีอาการ สุขภาพจะแข็งแรงสมบูรณ์เหมือนคนปกติ

ระยะที่ 2 ระยะมีอาการสัมพันธ์กับเอดส์ (Aids Related Complex หรือ ARC) ระยะนี้นอกจากมีเลือดบวกแล้ว ยังอาจมีอาการอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างปรากฏ ให้เห็นได้ เช่นต่อมน้ำเหลืองโตหลายแห่งติดต่อกันนานกว่า 3 เดือน

ระยะที่ 3 ระยะเอดส์เต็มขั้น (Full Blown AIDS) หรือเรียกว่า ระยะ “โรคเอดส์” ระยะนี้เป็นระยะที่ภูมิต้านทานของร่างกายถูกทำลายลงมาก จนมีผลต่อการป้องกันการติดเชื้อชนิดอื่นๆ เนื่องจากมีเม็ดเลือดขาวถูกทำลายไปจนเหลือน้อยเกือบหมด

ปัจจัยที่ทำให้มีโอกาสติดเชื้อ

1.การมีเพศสัมพันธ์ เกิดขึ้นได้ทั้งการมีเพศสัมพันธ์กับเพศเดียวกัน และกับเพศตรงข้าม

2.การรับเลือดและองค์ประกอบของเลือด การปลูกถ่ายอวัยวะรวมทั้งไขกระดูกและน้ำอสุจิที่ใช้ผสมเทียมซึ่งมีเชื้อ

3.การใช้เข็มหรือกระบอกฉีดยาเสพติดร่วมกันและของมีคมที่สัมผัสเลือด

4.จากมารดาสู่ทารก ทารกมีโอกาสรับเชื้อได้หลายระยะ ได้แก่ เชื้อไวรัสแพร่มาตามเลือดสายสะดือสู่ทารกในครรภ์ ติดเชื้อขณะคลอด

สถานการณ์ผู้ป่วยเอดส์ ณ วันที่ 30 พฤศจิกายน 2553

สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรคได้รับรายงานผู้ป่วยเอดส์ จากสถานบริการสาธารณสุขภาครัฐและเอกชนตั้งแต่ พ.ศ.2527 ถึงวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ.2553 รวมทั้งสิ้น 371586 ราย และมีผู้เสียชีวิต 98262 ราย

กลุ่มอายุที่พบมากเป็นกลุ่มวัยทำงานที่มีอายุระหว่าง 20-44 ปี พบว่ากลุ่มอายุ 30-34 ปี มีผู้ป่วยสูงสุด รองลงมา 25-29 ปี , 35-39 ปี และ 40-44 ปี ส่วนกลุ่มอายุต่ำสุดคือ กลุ่มอายุ 10-14 ปี

อาชีพ พบว่าผู้ป่วยส่วนใหญ่ประกอบอาชีพรับจ้างมากที่สุด รองลงมา คือ เกษตรกรรม ,ว่างงาน ,ค้าขายและแม่บ้าน

ผลกระทบต่อสังคมและประเทศชาติ

1. ผลกระทบด้านเศรษฐกิจ ผู้ติดเชื้อเอชไอวี และผู้ป่วยเอดส์ ส่วนใหญ่อยู่ใน ช่วงอายุ 20 - 59 ปี ซึ่งเป็นวัยทำงาน เมื่อมาป่วยด้วยโรคเอดส์ทำให้ตกงาน เนื่องจากภาวะเจ็บป่วยเรื้อรัง ทำให้ร่างกายอ่อนเพลีย อ่อนล้า ไม่มีแรงทำงาน และที่สำคัญยิ่ง คือ ถูกรังเกียจจากสังคมทั้งตนเอง และครอบครัว ทำให้ขาดรายได้

2. ผลกระทบด้านทรัพยากรบุคคล โรคเอดส์ทำให้สูญเสียทรัพยากรบุคคลของชาติ เนื่องจากวัยรุ่น และเด็กเป็นมากขึ้น

3. ผลกระทบต่อขวัญของประชาชน ประชาชนในชาติจะอยู่อย่างหวาดผวา เสียขวัญ เพราะกลัวผู้ป่วยที่เป็นเอดส์

วิธีป้องกันโรคเอดส์

1. การมีเพศสัมพันธ์ต้องแน่ใจว่าคู่ครองไม่มีเชื้อเอดส์หากไม่แน่ใจควรสวมถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์

2. ผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยง เช่น ขายบริการทางเพศ หรือชาย-หญิงที่มีคู่นอนหลายคน หรือมี เพศสัมพันธ์กับผู้อื่นที่มิใช่คู่ครองของตน ควรตรวจเลือดเพื่อหาเชื้อเอดส์ ถ้าพบจะได้ป้องกันไม่ให้เชื้อแพร่ ไปถึงผู้อื่นอีก

3. ก่อนแต่งงานควรตรวจเอดส์ทั้งชายและหญิง และเมื่อแต่งงานแล้วควรมีความรับผิด ชอบต่อครอบครัวโดยไม่นำตัวเองไปรับเชื้อหรือไม่นำเชื้อมาแพร่ให้คู่ครอง

4. สตรีที่ติดเชื้อเอดส์ควรขอรับคำแนะนำก่อนการตั้งครรภ์ เพราะเชื้อเอดส์สามารถผ่าน ไปยังทารกในครรภ์ได้

5. ถ้าจำเป็นต้องใช้เข็มฉีดยา ต้องใช้เข็มฉีดยาที่สะอาดและไม่ใช้เข็มฉีดยาร่วมกับผู้อื่น

แนวทางแก้ไขปัญหา / นิสิต นักศึกษา ประชาชน

- ร่วมรณรงค์และต่อต้านโรคเอดส์

- อบรมให้ความรู้เกี่ยวกับโรคเอดส์

แนวทางแก้ไขปัญหา / ภาครัฐบาล

สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.)

คณะอนุกรรมการกำกับการขับเคลื่อนการปฏิบัติการป้องกันโรคเอดส์(คอปอ)

- สื่อโฆษณารณรงค์ ให้ “ คิด กัน ไว้ ”

กองทุนโลก

- สื่อโฆษณารณรงค์ ให้ “ ยืดอก พกถุง ”

แนวทางแก้ไขปัญหา / ภาคเอกชน

- มูลนิธิเอดส์แห่งประเทศไทย(มอท.)

- มูลนิธิเอดส์กรุงเทพมหานคร

- มูลนิธิธรรมรักษ์ วัดพระบาทน้ำพุ จังหวัดลพบุรี

- คามิลเลียน โซเชียล เซนเตอร์ ระยอง

โรคเอดส์หรือโรคภูมิคุ้มกันบกพร่อง กำลังเป็นปัญหาสำคัญทั้งของประเทศไทยและทั่วโลก ซึ่งทุกประเทศต่างก็ได้รับผลกระทบจากปัญหาโรคเอดส์นี้ด้วยกันทั้งสิ้น ปัญหาโรคเอดส์จะต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกฝ่ายร่วมกันแก้ไขอย่างจริงจัง เพราะฉะนั้นเราหันมาร่วมมือกันช่วยให้สังคมนี้อยู่ต่อไปอย่างมีความสุข





อ้างอิงข้อมูล :
วิทยากร เชียงกูล – ปฏิรูปการเมือง.– กรุงเทพฯ : มิ่งมิตร, 2540.
ศูนย์วิชาการและข้อมูลโรคเอดส์
ศูนย์ข้อมูลทางระบาดวิทยา สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค
http://kpo.moph.go.th/Webkpo/aids/aids2.htm
http://www.srp.ac.th/aids48/web/2/retroactive.htm
http://th.wikipedia.org/wiki/เอดส์